Sabah dan Sarawak dalam Persekutuan

Fahami aturan Perlembagaan, perlindungan dan persoalan praktikal berkaitan Sabah dan Sarawak dalam Malaysia.

Jawapan ringkas

Sabah dan Sarawak ialah negeri dalam Persekutuan dengan aturan Perlembagaan yang berbeza dalam beberapa perkara penting berbanding negeri Semenanjung. Isunya termasuk senarai perundangan, imigresen, undang-undang anak negeri, mahkamah, kewangan dan perlindungan pindaan tertentu. Dakwaan MA63 perlu dipadankan dengan asas khususnya.

Sumber: Attorney General's Chambers; Sabah State Attorney-General's Chambers

Contoh praktikal

Menguji satu dakwaan MA63

Nyatakan hak didakwa, cari teks perjanjian atau Perlembagaan dan tentukan sama ada tindakan memerlukan undang-undang, dana, pentadbiran atau rundingan.

Sumber: Attorney General's Chambers; Sabah State Attorney-General's Chambers

Status: Negeri dalam Persekutuan
Bidang tersendiri: Imigresen, undang-undang anak negeri dan lain-lain
Pengesahan: Padankan dakwaan dengan teks undang-undang

Reka bentuk Persekutuan tidak seragam dalam setiap perkara

Perlembagaan mengandungi peruntukan dan jadual khusus bagi Sabah dan Sarawak, bersama Perjanjian Malaysia dan undang-undang kemudian.

Peraturan kemasukan imigresen berbeza daripada pergerakan dalam Semenanjung.
Undang-undang dan institusi anak negeri menerima pengiktirafan khusus.
Geran, hasil dan kuasa perundangan perlu dibaca mengikut peruntukan.

Sumber: Attorney General's Chambers; Sabah State Attorney-General's Chambers

Gunakan bukti tepat bagi dakwaan MA63

Perbahasan awam boleh menggabungkan perjanjian 1963, Perlembagaan, laporan antara kerajaan, undang-undang kemudian, keputusan mahkamah dan komitmen politik.

Kenal pasti hak, perlindungan atau permintaan pentadbiran khusus.
Semak sama ada pelaksanaan memerlukan undang-undang, dana, tindakan eksekutif atau rundingan.
Bezakan perubahan undang-undang selesai daripada pengumuman atau tuntutan berjalan.

Sumber: Sabah State Attorney-General's Chambers; MyGovernment

Soalan lazim

Adakah Sabah dan Sarawak negara di luar Malaysia?

Tidak. Kedua-duanya negeri dalam Persekutuan dengan beberapa aturan Perlembagaan tersendiri.

Adakah semua isu MA63 mempunyai status undang-undang sama?

Tidak. Dakwaan boleh datang daripada perjanjian, Perlembagaan, statut, komitmen dasar atau rundingan.